تپّه خالصه ی خرم دره

تپّه خالصه خرم دره

این تپه از معدود محوطه های باستانی متعلق به دوره نوسنگی و مس است، که می تواند هویت پیشینه ی تاریخ معماری فلات مرکزی و شمال غربی ایران رادر معرض نمایش بگذارد.

یکی از مهمترین اهمیتهای کاوش در این تپه، انجام نخستین مطالعات علمی باستانشناسی در حوزه خرمدره در استان زنجان است با توجه به اینکه در دوره ی پارینه سنگی که نزدیک به 200 هزار سال قبل می باشدنمونه های ارزشمند زیادی در این تپه کشف شده است.

دست افزارهای انسانی که در پیشرفت تمدن بشری نقش مهمی داشته اند از عمده یافته های موجود در این تپه می باشند که اغلب از نوع آشوری هستند.

تپه ی خالصه در بخش سطحی در بر گیرنده ی داده های ارزشمندی است که پیشینه ی استقرار و مدنیت ساکنان قدیم این شهر را به نظاره می گذارد.

با اشاره به اینکه خاک این منطقه مرغوب بوده و دره یی حاصلخیز برای بستر کشاورزی مهیا می باشد از آنجا که کشاورزی مرحله ی گذر انسان از دوره ی غار نشینی به دشت بوده ساکنان آن دوره با اهلی کردن حیوانات و گیاهان وحشی در طی سالیان متمادی کشاورزی خود را گسترش داده و اطراف این تپه را به باغات و تاکستان های زیبا تبدیل کرده اند.

کاوشهای باستانشناسی تپه خالصه، برای نخستین باردر سال 1388با همکاری گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد انجام شد و پرده از ابهامات و ناشناختههای این اثر باستانی برداشته شد.

در این کاوش ها اطلاعات مهمی از سابقه ی سکونت اقوام بشری در حاشیه ی رودخانه ی کبیررود و شمال غرب کشور به دست آمد و همچنین در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

از آثار کشف شده در این تپه می توان به ابزارهای سنگی، تدفین در خمره ی سفالی،ظروف سفالی و همچنین وجود دانه های گیاهی که بیانگر حاصلخیزی و اشتغال ساکنین این تپه به کشاورزی است نام برد.از مهم ترین آثار کشف شده در این تپه کشف کوره ی سفالگری می باشد که این خود بیانگر خود کفایی ساکنان ان دوره وکسب تخصص لازم آنان برای ساخت و پرداخت سفال و صادرات آن از لحاظ صنعتی بسیار حائز اهمیت بوده است.

بعد از کاوش های انجام گرفته حفاری ها به جهت نبود حامی مستقل ، دوباره در دل خاک مدفون شد چرا که بهترین امانتدار خاک می باشد وامید است با ایجاد سایت موزه به همت وافر استانداری محترم و اداره گردشگری و میراث فرهنگی به زودی شاهد استقرار این سایت در شهرستان خرم دره باشیم تا تمامی دوستداران آثار باستانی و فرهنگی از نزدیک به تماشای این اثرگران بها از سرتاسر گیتی باشند .

گفتنی است که آثار کشف شده هم اکنون در موزه زنجان نگهداری می شوند .

خود ارزیابی :

1- تپه باستانی خالصه مربوط به چه دورانی می باشد ؟

2- کشاورزی مرحله گذر انسان از چه دوره ای بوده است ؟

3- از مهم ترین آثار کشف شده در تپه خالصه چند مورد را نام ببرید ؟

4- چرا تپه کشف شده دوباره در دل خاک مدفون شد ؟

5- ........................................

دانش زبانی :

به جملات زیر دقت کنید .

الف ) از آثار کشف شده در این تپه ، می توان به ابزارهای سنگی اشاره کرد .

ب ) در این کاوش ها اطلاعات مهمی ازسابقه سکونت اقوام بشری بدست آمده است .

همانگونه که می بینید در میان این جملات واژه های « آثار » و « اقوام » هستند که هیچ یک از نشانه های جمع را ندارند ولی به حمع دلالت دارند .

این واژه ها گاهی با تغییر حرکت و گاهی با افزودن و یا کم کردن حرف یا حروفی به صورت جمع در می آیند که در عربی به آنها جمع مکسر یعنی شکسته شده می نامند ، زیرا صورت مفرد آن ها می شکند .

مانند : شعرا - مجالس – اخلاق – ادوار

که مفرد انها به ترتیب :

شاعر - مجلس – خلق – دوره - می باشد .

دانش ادبی :

گفتگو :

1- در مورد قدیمی ترین تپه های باستانی ثبت شده در ایران گفتگو کنید .

2- در مورد آثار و جاذبه های گردشگری استان زنجان با هم گروهی های خود گفتگو کنید .

فعالیت نوشتاری :

1- واژه های کلیدی درس را بیابید و از روی آنها تمرین کنید .

2- چهار واژه از درس بیابید که با « ات » جمع بسته شده اند .

3- کدام گزینه دارای واژه « جامد » می باشد .

الف ) غارنشین ب ) حاصل خیز - ج ) استاندار د ) اشتغال

4- در عبارت زیر هسته و وابسته ها را پیدا کنید .

تپه ی خالصه در بخش سطحی در بر گیرنده ی داده های ارزشمندی است که پیشینه ی استقرار و مدنیت ساکنان قدیم این شهر را به نظاره می گذارد.